تحلیل تطبیقی کارایی اقتصادی و نهادی ایران و کشورهای منتخب جنوب شرق آسیا در چارچوب شاخص‌های توسعه و بهره‌وری

نویسندگان

  • سید امین رضوی * گروه مهندسی مالی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.
  • محسن رستمی مال خلیفه گروه ریاضی و علوم کامپیوتر، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.

https://doi.org/10.22105/ssfmi.v1i1.106

چکیده

هدف: در این هدف این پژوهش بررسی و مقایسه کارایی اقتصادی ایران و کشورهای منتخب جنوب شرق آسیا طی دوره زمانی ۲۰۱۲ تا ۲۰۲۱ است. اهمیت این مطالعه در شناخت نحوه تبدیل ظرفیت‌های نهادی و دانشی به عملکرد اقتصادی و شناسایی نقاط ضعف و قوت کشورها در این زمینه می‌باشد.

روش‌شناسی پژوهش: در این پژوهش از رویکرد تحلیل پوششی داده‌های چندمرحله‌ای برای ارزیابی کارایی در دو لایه "نهادی–دانشی" و "تبدیل اقتصادی" استفاده شده است. داده‌ها شامل شاخص‌هایی نظیر تولید ناخالص داخلی سرانه، بهره‌وری کل عوامل، سرمایه انسانی، هزینه‌های تحقیق و توسعه، عملکرد لجستیکی و کیفیت نهادی بوده است. تحلیل‌ها به‌منظور مقایسه عملکرد کشورها در این دو سطح انجام شده است.

یافته‌ها: نتایج نشان داد کشورهای جنوب شرق آسیا، به‌ویژه سنگاپور و مالزی، از کارایی بالایی برخوردار بوده و توانسته‌اند سرمایه انسانی و ظرفیت نهادی خود را به‌طور موثر به خروجی‌های اقتصادی تبدیل کنند. در مقابل، ایران با میانگین کارایی 0.715 عملکرد پایین‌تری داشته و بیشترین ناکارایی آن در لایه تبدیل اقتصادی مشاهده شده است که بیانگر ضعف در تبدیل ظرفیت‌های دانشی و نهادی به رشد اقتصادی است.

اصالت / ارزش‌افزوده علمی: این پژوهش با ارایه یک تحلیل چندلایه از کارایی اقتصادی، دیدگاه جامع‌تری نسبت به عملکرد کشورها فراهم می‌کند و با شناسایی دقیق منشا ناکارایی‌ها، پیشنهادهایی عملی برای بهبود حکمرانی اقتصادی، توسعه تجاری‌سازی نوآوری و تقویت سیاست‌های اقتصاد دانش‌بنیان ارایه می‌دهد.

کلمات کلیدی:

اقتصادی، تحلیل پوششی داده‌ها، سرمایه انسانی، تبدیل اقتصادی، ایران، جنوب شرق آسیا

مراجع

  1. [1] Saini, M. (2021). Influence of logistics competitiveness and logistics cost on economic development: An FsQCA qualitative approach. E&M economics and management, 24(2), 51–65. https://doi.org/10.15240/tul/001/2021-2-004
  2. [2] Mansour Lekourj, K., Bakhtiari, S., & Ghobadi, S. (2024). The role of good governance and human capital in attracting foreign direct investment and economic growth (selected developing countries). Investment knowledge, 13(50), 263-286. (In Persian). http://www.jik-ifea.ir/article_22077.html
  3. [3] Asadpourkordi, M., Amirnejad, H., & Eshghi, F. (2024). The effect of knowledge-based economy indicators on the added value of the agricultural sector of D8 member countries. Journal of agricultural entrepreneurship strategies, 11(2), 93-104. (In Persian). http://dx.doi.org/10.61186/jea.11.2.93
  4. [4] Soyyigit, S. (2019). A comparative analysis of causality between institutional structure and economic performance for developed and developing countries. Montenegrin journal of economics, 15(3), 37–51. https://doi.org/10.14254/1800-5845/2019.15-3.3
  5. [5] Tavakoli, G. R., Moeinian, A., Rezayan Ghayebashi, A., & Tahmaseb, E. (2024). Presenting the evaluation pattern of economics governance in Iran using international evaluation indexes. Majlis and rahbord, 31(118), 47–86. (In Persian). https://doi.org/10.22034/mr.2024.5489.5228
  6. [6] Peykani, P., E. Mohammadi, A. Emrouznejad, M. S. Pishvaee, M. R. M. (2019). Fuzzy data envelopment analysis: An adjustable approach. Expert systems with applications, 136, 439–452. https://doi.org/10.1016/j.eswa.2019.06.039
  7. [7] Rahmani, A., Lotfi, F., Rostamy-Malkhalifeh, M., & Allahviranloo, T. (2016). A new method for defuzzification and ranking of fuzzy numbers based on the statistical beta distribution. Advances in fuzzy systems, 2016, 1–8. https://doi.org/10.1155/2016/6945184
  8. [8] Khodadadipour, M., Hadi-Vencheh, A., Behzadi, M. H., & Rostamy-malkhalifeh, M. (2021). Undesirable factors in stochastic DEA cross-efficiency evaluation: An application to thermal power plant energy efficiency. Economic analysis and policy, 69, 613–628. https://doi.org/10.1016/j.eap.2021.01.013
  9. [9] Razipour-GhalehJough, S., Hosseinzadeh Lotfi, F., Jahanshahloo, G., Rostamy-malkhalifeh, M., & Sharafi, H. (2020). Finding closest target for bank branches in the presence of weight restrictions using data envelopment analysis. Annals of operations research, 288(2), 755–787. https://doi.org/10.1007/s10479-019-03166-6
  10. [10] Abbasi, S. E., & Akbarpour Shirazi, M. (2026). Efficiency ranking of the knowledge-based economy in Iran and other developing countries using a result-based management approach and multi-layer DEA method. Journal of entrepreneurship development, 18(5), 79-105. (In Persian). https://doi.org/10.22059/jed.2025.401455.654571
  11. [11] Ashtari Mehrjardi, A., & Sorkhedehi, F. (2020). Priorities of political economy of Iranian islamic model of progress with comparative study of East Asian countries focusing on Douglas North's theoretical approach to social ordercomparative study: Experience of East Asian countries. Social development & welfare planning, 11(44), 233-260. (In Persian). https://doi.org/10.22054/qjsd.2020.50443.1951
  12. [12] Jafari, S., Esfandiari, M., & Pahlavani, M. (2020). The role of factors influencing total factor productivity in east and west Asia with emphasis on human capital and oil rents. International journal of nonlinear analysis and applications, 28(93), 267-295. (In Persian). http://dx.doi.org/10.52547/qjerp.28.93.267
  13. [13] Jafari, S., Pahlavani, M., & Esfadiari, M. (2022). A study of the reasons for the difference in total factor productivity in East and West Asian countries with emphasis on institutional factors, human capital, and relative underdevelopment. Research journal of economics and planning, 158(3), 109-140. (In Persian). https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/2020256/
  14. [14] Malmir, M. (2021). A fuzzy-comparative analysis of causal conditions and institutional contexts of competitiveness among emerging economies. Journal of applied sociology, 32(1), 83-106. https://dx.doi.org/10.22108/jas.2020.119859.1818
  15. [15] Buitrago R, R. E., Barbosa Camargo, M. I., & Cala Vitery, F. (2021). Emerging economies’ institutional quality and international competitiveness: A PLS-SEM approach. Mathematics, 9(9), 928. https://doi.org/10.3390/math9090928
  16. [16] Hussein, R. R., Obaid, S. A. A., Baban, O., & AbdulRahman, M. M. (2024). Comparative analysis of economic systems and institutional frameworks: A cross-national study. Journal of ecohumanism, 3(5), 650-664. https://www.ceeol.com/search/article-detail?id=1273716

دانلود

چاپ شده

2024-06-14

شماره

دوره 1 شماره 1 (1403): مطالعات راهبردی در مدیریت مالی و بیمه

نوع مقاله

مقالات شماره جاری

ارجاع به مقاله

رضوی س. ا., & رستمی مال خلیفه م. (2024). تحلیل تطبیقی کارایی اقتصادی و نهادی ایران و کشورهای منتخب جنوب شرق آسیا در چارچوب شاخص‌های توسعه و بهره‌وری. مطالعات راهبردی در مدیریت مالی و بیمه, 1(1), 18-29. https://doi.org/10.22105/ssfmi.v1i1.106
Crossref
Scopus
Google Scholar
Europe PMC

مقالات مشابه

##common.pagination##

همچنین برای این مقاله می‌توانید شروع جستجوی پیشرفته مقالات مشابه.