ساختار سرمایه و تاثیر آن بر ریسک و بازده شرکت‌ها

نویسندگان

  • علیشیر طاهری * Department of Management and Accounting, Larestan Branch, Islamic Azad University, Larestan, Iran.
  • اسماعیل غلامپور گروه مدیریت دولتی، واحد لارستان، دانشگاه آزاد اسلامی، لارستان، ایران.

https://doi.org/10.22105/ssfmi.v1i1.107

چکیده

هدف: در دنیای رقابتی امروز، انتخاب ساختار سرمایه به‌عنوان یکی از تصمیمات راهبردی مدیریت مالی، نقشی تعیین‌کننده در ایجاد توازن میان ریسک و بازده و در نتیجه موفقیت یا شکست شرکت‌ها دارد. هدف این مقاله، ارایه یک مرور جامع و نظام‌مند از مبانی نظری و شواهد تجربی داخلی و خارجی درباره تاثیر ساختار سرمایه بر ریسک و بازده شرکت‌ها و نیز شناسایی عوامل ایجادکننده تفاوت و تناقض در نتایج پژوهش‌هاست.

روش‌شناسی پژوهش: از منظر تاریخی، ادبیات ساختار سرمایه از دیدگاه‌های اولیه مرتبط بودن ساختار سرمایه با ارزش شرکت آغاز شد و سپس با نظریه بی‌ربط بودن مودیلیانی و میلر در شرایط بازار کامل وارد مرحله‌ای جدید گردید. در ادامه، نظریه‌های توازن و سلسله‌مراتبی به‌عنوان دو چارچوب محوری در تبیین رفتار تامین مالی شرکت‌ها مطرح شدند که به ترتیب بر وجود سطح بهینه بدهی و ترجیح ترتیبی منابع تامین مالی تاکید دارند؛ همچنین ادبیات جدیدتر نشان می‌دهد عوامل رفتاری مدیران و زمان‌بندی بازار می‌تواند ساختار سرمایه بلندمدت شرکت را شکل دهد.

یافته‌ها: مقاله حاضر ضمن تعریف دقیق ساختار سرمایه و اجزای آن (بدهی، حقوق صاحبان سهام و ابزارهای ترکیبی)، به تشریح انواع ریسک مرتبط با تصمیمات اهرمی شامل ریسک تجاری، مالی، سیستماتیک و غیرسیستماتیک پرداخته و پیامدهای افزایش بدهی بر ریسک ورشکستگی و هزینه‌های درماندگی مالی را توضیح می‌دهد. در بخش بازده نیز معیارهای بازده تحقق‌یافته و مورد انتظار و شاخص‌هایی مانند بازده سهام مرور می‌شود و نشان داده می‌شود که اثر اهرم مالی بر بازده دوگانه و وابسته به شرایط اقتصادی است.

اصالت/ارزش افزوده علمی: در نهایت، با تکیه بر شواهد ایران و جهان، نتیجه‌گیری می‌شود که رابطه ساختار سرمایه با ریسک و بازده پیچیده، چندبعدی و زمینه‌محور است و اختلاف یافته‌ها عمدتا از تفاوت در سنجه‌های اندازه‌گیری، روش‌های تحلیلی، شرایط کلان و ویژگی‌های نهادی ناشی می‌شود.

کلمات کلیدی:

ساختار سرمایه، اهرم مالی، ریسک مالی، بازده سهام، بورس اوراق بهادار تهران

مراجع

  1. [1] Arhinful, R., Amin, H. I. M., Mensah, L., Gyamfi, B. A., & Obeng, H. A. (2025). Determining an optimal capital structure and its impact on financial performance. Insight from the firms listed on the New York Stock Exchange. Cogent economics & finance, 13(1), 2571401. https://ideas.repec.org/a/taf/oaefxx/v13y2025i1p2571401.html
  2. [2] Durand, D. (1952). Costs of debt and equity funds for business: Trends and problems of measurement. Conference on research in business finance (pp. 215–262). NBER. https://www.nber.org/system/files/chapters/c4790/c4790.pdf
  3. [3] Modigliani, F., & Miller, M. H. (1958). The cost of capital, corporation finance and the theory of investment. The american economic review, 48(3), 261–297. https://www.jstor.org/stable/1809766
  4. [4] Myers, S. C., & Majluf, N. S. (1984). Corporate financing and investment decisions when firms have information that investors do not have. Journal of financial economics, 13(2), 187–221. https://doi.org/10.1016/0304-405X(84)90023-0
  5. [5] Myers, S. C. (2001). Capital structure. Journal of economic perspectives, 15(2), 81–102. https://doi.org/10.1257/jep.15.2.81
  6. [6] Mehrara, M., Heidari Zahiri, N., & Falahati, Z. (2014). Investigating the relationship between systematic risk and stock returns in Tehran Stock Exchange (From 1387 to 1392) using the capital asset pricing model (CAPM). Iranian economic development analyses, 1(1), 67-91. (In Persian). https://doi.org/10.22051/edp.2014.60
  7. [7] Izadinia, N., & Rahimi Dastjerdi, M. (2009). The impact of capital structure on stock returns and earnings per share. Quarterly journal of accounting and auditing research, 136. (In Persian). https://www.magiran.com/p728565
  8. [8] Kimiyagari, A., Eslami Bidgoli, G., & Eskandari, M. (2007). Test of the fama-french three-factor model in Tehran Stock Exchange. Financial research journal, 9(23), 61-82. (In Persian). https://dor.isc.ac/dor/20.1001.1.10248153.1386.9.23.5.0
  9. [9] Parvizrad, F., & Chavoshi, S. K. (2015). Investigating the relationship between capital structure and risk-adjusted performance of companies listed on the tehran stock exchange. The third international conference on accounting and management with a modern research science approach, Tehran, Iran. Civilica. (In Persian). https://civilica.com/doc/492595/
  10. [10] Bagherzadeh, S. (2005). Factors affecting stock returns on the Tehran Stock Exchange. Financial research, 7(19), 25-64. (In Persian). https://jfr.ut.ac.ir/article_18606_f31b2ee06a9e194add4f3b116fc0dc6d.pdf
  11. [11] Jahankhani, A., & Parsian, A. (1996). Stock exchange. Publications of the Faculty of Management, University of Tehran. https://nosabooks.com/webui/book.aspx?simorgh=1&marckey=994838&marckind=3
  12. [12] Baker, M., & Wurgler, J. (2002). Market timing and capital structure. The journal of finance, 57(1), 1–32. https://doi.org/10.1111/1540-6261.00414
  13. [13] Ross, S. A., Westerfield, R. W., Jordan, B. D., Roberts, G. S., Pandes, J. A., & Holloway, T. A. (2019). Fundamentals of corporate finance. McGraw Hill. https://opac.uma.ac.id/repository/Fundamentals-Corporate-Finance-6th-Ross.pdf
  14. [14] Modarres, A., & Abdullahzadeh, F. (2021). Financial management. Commercial printing and publishing publications. https://torob.com/p/a5561755-d7ed-4c3a-9619-57a688ecfb8b/
  15. [15] Brigham, E. F. (1982). Financial management: Theory and practice. Atlantic Publishers & Distri. https://books.google.fr/books/about/Financial_Management.html?id=wLix9OceP3MC&redir_esc=y
  16. [16] Noroush, I., & Heydari, M. (2004). Evaluating the management performance of companies listed on the Tehran Stock Exchange using the CVA model and examining the relationship between that model and stock returns. Accounting and auditing reviews, 11(4), 121-147. (In Persian). https://www.sid.ir/paper/8315/fa
  17. [17] Modigliani, F., & Miller, M. H. (1963). Corporate income taxes and the cost of capital: a correction. The american economic review, 53(3), 433–443. https://www.jstor.org/stable/1809167
  18. [18] Jenson, M. C., & Meckling, W. H. (1976). Theory of the firm: Managerial behavior, agency costs and ownership structure. Journal of financial economics, 3(4), 305–360. https://doi.org/10.1016/0304-405X(76)90026-X
  19. [19] Brealey, R. A., Myers, S. C., & Allen, F. (2020). Principles of corporate finance. McGraw-Hill Education. https://www.amazon.com/Principles-Corporate-Finance-Richard-Brealey/dp/1260565556
  20. [20] Fama, E. F., & French, K. R. (2002). Testing trade-off and pecking order predictions about dividends and debt. The review of financial studies, 15(1), 1–33. https://www.jstor.org/stable/2696797
  21. [21] Raei, R., & Telangi, A. (2008). Advanced investment management. Samt Publications. https://nosabooks.com/webui/book.aspx?simorgh=1&marckey=1550843&marckind=3
  22. [22] Markowitz, H. (1952). Portfolio selection. The journal of finance, 7(1), 77–91. https://doi.org/10.2307/2975974
  23. [23] Sharpe, W. F. (1964). Capital asset prices: A theory of market equilibrium under conditions of risk. The journal of finance, 19(3), 425–442. https://doi.org/10.1111/j.1540-6261.1964.tb02865.x
  24. [24] Titman, S., & Wessels, R. (1988). The determinants of capital structure choice. The journal of finance, 43(1), 1–19. https://doi.org/10.1111/j.1540-6261.1988.tb02585.x
  25. [25] Myers, S. C. (1984). Capital structure puzzle. Journal of finance, 39(3), 574–592. https://doi.org/10.1111/j.1540-6261.1984.tb03646.x
  26. [26] Frank, M. Z., & Goyal, V. K. (2009). Capital structure decisions: Which factors are reliably important? Financial management, 38(1), 1–37. https://doi.org/10.1111/j.1755-053X.2009.01026.x
  27. [27] Warner, J. B. (1977). Bankruptcy costs: Some evidence. The journal of finance, 32(2), 337–347. https://www.jstor.org/stable/2326766
  28. [28] Nasirzadeh, F., & Mostaghimian, A. (2010). Testing the static equilibrium (static compromise) and hierarchical capital structure theories in listed companies. Accounting advances journal, (2). (In Persian). https://elmnet.ir/doc/1096114-28603
  29. [29] Nenu, E. A., Vintilă, G., & Gherghina, Ş. C. (2018). The impact of capital structure on risk and firm performance: Empirical evidence for the Bucharest Stock Exchange listed companies. International journal of financial studies, 6(2), 41. https://doi.org/10.3390/ijfs6020041
  30. [30] Ahmed, F., Rahman, M. U., Rehman, H. M., Imran, M., Dunay, A., & Hossain, M. B. (2024). Corporate capital structure effects on corporate performance pursuing a strategy of innovation in manufacturing companies. Heliyon, 10(3), e24677. https://www.cell.com/heliyon/fulltext/S2405-8440(24)00708-4
  31. [31] Ansari, A., Yousefzadeh, N., & Zare, Z. (2015). The investigation of co-determination of capital structure and stock returns in listed companies in Tehran Stock Exchange (TSE). Accounting and auditing research, 7(25), 12-27. (In Persian). https://doi.org/10.22034/iaar.2015.103914
  32. [32] Bui, T. N., Nguyen, X. H., & Pham, K. T. (2023). The effect of capital structure on firm value: A study of companies listed on the Vietnamese stock market. International journal of financial studies, 11(3), 100. https://doi.org/10.3390/ijfs11030100
  33. [33] Khan, S., Akhtar, T., & Qasem, A. (2024). Dynamics of capital structure determinants: Empirical evidence from GCC countries. Future business journal, 10(1), 107. https://doi.org/10.1186/s43093-024-00394-6
  34. [34] Myers, S. C. (1977). Determinants of corporate borrowing. Journal of financial economics, 5(2), 147–175. https://doi.org/10.1016/0304-405X(77)90015-0
  35. [35] Kheradmand, A., & Ghiasi, M. (2023). The effect of stock market scheduling theory on the capital structure of companies listed on the Tehran Stock Exchange. Journal of accounting and management vision, 6(81), 40-52. (In Persian). https://www.jamv.ir/article_175889.html?lang=en
  36. [36] Bradley, M., Jarrell, G. A., & Kim, E. H. (1984). On the existence of an optimal capital structure: Theory and evidence. The journal of finance, 39(3), 857–878. https://doi.org/10.1111/j.1540-6261.1984.tb03680.x
  37. [37] Rajan, R. G., & Zingales, L. (1995). What do we know about capital structure? Some evidence from international data. The journal of finance, 50(5), 1421–1460. https://doi.org/10.1111/j.1540-6261.1995.tb05184.x
  38. [38] Mensah, L., Bein, M. A., & Arhinful, R. (2025). The impact of capital structure on business growth under IFRS adoption: Evidence from firms listed in the Frankfurt stock exchange. Sage open, 15(2), 21582440251336532. https://doi.org/10.1177/21582440251336533
  39. [39] Xuan Nguyen, T., Tran, M. D., & Tai Do, D. (2025). The relationship between capital structure and performance: The case of vietnam. SAGE open, 15(2), 21582440251343950. https://doi.org/10.1177/21582440251343950
  40. [40] Ahmed, A. M., Sharif, N. A., Ali, M. N., & Hágen, I. (2023). Effect of firm size on the association between capital structure and profitability. Sustainability, 15(14), 11196. https://doi.org/10.3390/su151411196

دانلود

چاپ شده

2024-06-15

شماره

دوره 1 شماره 1 (1403): مطالعات راهبردی در مدیریت مالی و بیمه

نوع مقاله

مقالات شماره جاری

ارجاع به مقاله

طاهری ع., & غلامپور ا. (2024). ساختار سرمایه و تاثیر آن بر ریسک و بازده شرکت‌ها. مطالعات راهبردی در مدیریت مالی و بیمه, 1(1), 1-17. https://doi.org/10.22105/ssfmi.v1i1.107
Crossref
Scopus
Google Scholar
Europe PMC

مقالات مشابه

##common.pagination##

همچنین برای این مقاله می‌توانید شروع جستجوی پیشرفته مقالات مشابه.